محمد سعيد جانب اللهى
79
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
مىخورند ( شكورزاده : 257 ) . در راور بهدانه ، تخم بالنگو ، تخم سفيد تجويز مىكنند ( كرباس راورى : 153 - 154 ) . سياهسرفه در لرستان با جوشاندهء كاكل ذرت ، دمكردهء گل استوقدوس يا دمكردهء پرسياوشان درمان مىكنند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 268 ؛ نيز - طب كودك ) . آسم در بافق براى درمان بيمارىهاى تنگى نفس ( آسم ) ريشهء بوتهء ريواك « 1 » ( ريوند ) را تميز كرده در آب مىجوشانند و مىخورند ( جانب اللهى ، 1384 : 120 ) . در تهران شربت كوكنار مىخورند ( شهرى : 5 / 424 ) . در راور جوشاندهء ريشهء متكى تجويز مىشود ( كرباسى راورى : 159 ) . در گيلان دمكردهء خرف چاه « 2 » مصرف مىكنند ( ميرشكرايى : 471 ) . سينهپهلو ( ذات الريه ) در اصفهان تخم شنبليله ، برگ چغندر ، مغز فلوس ، مغز دانهء ميوهء كاج ، مغز پنبهدانه ، روغن بابونه ، روغن بنفشه ، پوست خشخاش ، ريشهء ايرسا تجويز مىشود ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در يزد مغز تخمهء هندوانه را كوبيده و نرم مىكنند و در روغن پيهء بز و شير زن حل مىكنند و بر سينه و پشت و كمر مىمالند ( جانب اللهى و ديگران : 46 ) . سل ( - درمان با مواد حيوانى ؛ رنگدرمانى ) . قلب در لرستان و ايلام با روش زير درمان مىكنند : 1 . جوشاندهء سنبل الطيب و گلگاوزبان و ليمو 2 . عرق بيدمشك 3 . مخلوط گلاب با قنداب
--> ( 1 ) . riv k ( 2 ) . خرف ( xarf ) : گياهى است بوتهاى كه در ديوارهء چاههاى قديمى و گلى مىرويد ، و برگهاى سبز و ريز دارد ( همانجا ) .